„Wszystko, co zamieszkuje glebę, oddycha, pochłania i wydala różne związki organiczne, tworzy próchnicę, przyspiesza rozkład minerałów i spulchnia glebę. Powszechnie znana jest na przykład rola dżdżownic.
Wszystkie organizmy roślinne i zwierzęce przyczyniają się do powstawania gleby — środowiska roślin uprawnych; nie należy również zapominać o dużym wpływie klimatu, i przede wszystkim temperatury, nasłonecznienia, opadów a wiatrów.
Powracając do zagadnienia czynników glebotwórczych, trzeba dodać, że nawet ukształtowanie terenu ma swoje znaczenie, gdyż w wyniku grawitacji decyduje o sposobie ułożenia wietrzejących okruchów skalnych. Również woda i wiatr jako siły transportowe przenoszą i segregują materiał skalny. Powszechnie znane gleby lessowe powstały w wyniku działania wiatru, który unosi pył mineralny na duże nieraz odległości i osadza tam, gdzie działanie wiatru ustaje. Tak powstały ogromne obszary gleb lessowych w Chinach. W naszym kraju mamy także trochę lessów. Charakteryzują się one wyrównanymi, niedużymi cząstkami naniesionymi przez wiatry.
Istotnym czynnikiem glebotwórczym jest również czas. Nawet bardzo powolne procesy z biegiem czasu powodują wietrzenie skał i powstawanie gleby. Znaczącym czynnikiem glebotwórczym stała się wielowiekowa działalność rolnicza człowieka, który uprawia mechanicznie glebę, wprowadza do niej nawozy naturalne i sztuczne i stale uprawia określone gatunki roślin — od wielu lat, a niekiedy — od paru tysięcy lat. Człowiek również kształtuje i tworzy glebę. Proces glebotwórczy to całokształt zjawisk zachodzących w glebie pod wpływem klimatu, mikroorganizmów, roślin i zwierząt.“(10)