„WB — Jeżeli rzeczywiście był ideowym, wierzącym komunistą. Oczywiście mógł się wyłamywać, ale wtedy już nie całkiem wierzył. Stąd jeśli słyszę o kimś — agent NKWD, to wzruszam ramionami.
— Kiedy rozprawiano się z Gomułką, Bierut miał na plenum odczytać swój donos na niego do Stalina, ten z czerwca 1944, który miał dowieść wcześniejszego już odchylenia Gomułki i czujności Bieruta. Słyszał go pan
WB Nie, bo ranie już wtedy nie było w KC. Zostałem wykluczony, jako pierwsza ofiara na tym froncie. Usunięto mnie w sierpniu. Jawny zaś konflikt powstał w czerwcu, kiedy Gomułka odczytał referat nicuzgodniony z Biurem Politycznym, w którym nawiązał do patriotycznej postawy PPS. Odbyła się potem bardzo krótka dyskusja, i plenum przerwano. A następnelipcowosierpniowe plenum było już rozprawą z odchyleniem. Ja poszedłem na pierwszy ogień, gdyż uznano mnie za źródło odchylenia.
—Po odsunięciu Gomułki przewodniczącym partii został Bierut, związany raczej z grupą moskiewską, która przyszła z Armią Czerwoną...
WB Bierut był niby tu. w kraju. Ale z Bermanem, Mincem dość szybko znalazł wspólny język...
— Dlaczego
WB—Tutaj zahaczymy o rzecz, która ma zasadnicze znaczenie. Mianowicie o polską drogę do socjalizmu. Jak pani wiadomo, Stalin po wszystkich paktach z państwami sprzymierzonymi, po konferencji poczdamskiej przybrał taktykę liberała. Głosił wtedy, że każdy kraj będzie szukał własnej drogi, zgodnej ze swoimi tradycjami itd. 1 ten rzekomy liberalizm Stalina stał się powodem wielu nieporozumień. Znaleźli się tacy, którzy uwierzyli, że rzeczywiście chodzi o zupełnie inne metody postępowania, w porównaniu z dotychczasową polityką Związku Radzieckiego. W partii większość . uważała liberalizm Stalina za manewr polityczny wobec aliantów zachodnich. Znakomita większość przedwojennych członków partii, KPPowców; także Bierut, Berman, Minc. W gruncie rzeczy czekali, kiedy ten liberalny okres się skończy, by wrócić do właściwej taktyki, czyli do budowy dyktatury proletariatu. Dyktatura proletariatu była przecież postulatem i formą ustrojową komunizmu. W ustach Stalina w okresie wojennym i bezpośrednio po wojnie hasło to zostało wyciszone.“(11)